Նոյեմբերի 29-ը շարժողական խանգարումների միջազգային օրն է։

«Շարժողական խանգարումներ» տերմինը վերաբերում է նյարդային համակարգի հիվանդությունների խմբին, որոնց ժամանակ առաջանում է շարժումների ավելացում կամ նվազում, դրանք համարվում են բարդ ախտորոշվող և բուժվող հիվանդություններ։

 «Միքայելյան» համալսարանական հիվանդանոցի նյարդաբան Սոֆիյա Խաչատուրյանը, ով վերապատրաստվել է Անգլիայի առաջատար «Շարժողական խանգարումների կենտրոնում», Parkinson’s Foundation Center of Excellence, King’s Collage Hospital, London, UK, նշում է, որ ամենից հաճախ հանդիպող շարժողական խանգարումը Պարկինսոնի հիվանդությունն է, որը առաջատար է արագ զարգացող և հաշմանդամություն առաջացնող հիվանդությունների շարքում։

Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության՝ ամբողջ աշխարհում 10 միլիոնից ավելի մարդ տառապում է ՊՀ, և սպասվում է այդ թվի կրկնակի աճ մինչև 2030 թվականը։ Ընդ որում՝ հիվանդությունը ավելի հաճախ հանդիպում է հիմնականում 60 անց տարիքային խմբում, 5-10 % դեպքերում հանդիպում է մինչև 50 տարեկանը։

Բժիշկը նշում է, որ տարբերում են Պարկինսոնի հիվանդության մոտոր՝ և ոչ-մոտոր ախտանիշներ, դրանք են՝

հանգստի դողը (pill-rolling tremor)

շարժումների դանդաղում՝ բրադիկինեզիա

մկանների ռիգիդություն կամ կարկամածություն

Freezing- շարժվելու հանկարծակի անկարողություն

ձայնի տեմբրի նվազում

կեցվածքի խանգարում կամ խնդրողի կեցվածք

քայլքի խանգարում

ձեռագրի փոփոխություն՝միկրոգրաֆիա

հոտառության խանգարում՝ անոսմիա

փորկապություն

քնի խանգարումներ

դեպրեսիա

ցավ

դեմենցիա

ապատիա

զարկերակային ճնշման տատանումներ

Սոֆյա Խաչատուրյանի խոսքով՝ չնայած ՊՀ առաջացման պատճառները անհայտ են, սակայն կան գործոններ, որոնք կարող են նպաստել հիվանդության առաջացմանը։

Դրանք են՝ ժառանգականությունը, սեռը, տոքսինները, թունաքիմիկատները, տարիքը, գանգուղեղային վնասվածքները:

Կան գործոններ, որոնք ունենք պաշտպանիչ ազդեցություն՝ ծխելը, նիկոտինը, կոֆեինը, ֆիզիկական ակտիվությունը, ոչ ստերոիդային հակաբորբոքայինները:

Բուժումը

ՊՀ բուժումը սիմպտոմատիկ է և պերսոնալիզացված: Բուժումը սկսելիս հաշվի է առնվում ախտանիշների արտահայտվածությունը, հիվանդի տարիքը, հիվանդության սկիզբը, ֆունկցիոնալ դեֆիցիտի առկայությունը, մոտոր և ոչ մոտոր սիմպտոմների առկայությունը։

ՊՀ բուժումը տարվում է հետևյալ ուղղություններով`

դեղորայքային` կան շատ դեղամիջոցներ որոնք այսօր կիրառվում են ՊՀ և' վաղ և բարդացած փուլերում, որոնք օգնում են թեթևացնել ֆլյուկտուացիաները, դիսկինեզիաներ։

ֆիզիոթերապիա, յոգա, խոսքի թերապիա

վիրահատական` DBS(Deep Brain Stimulation)